06 lutego 2026
Jak opracować wymagania dla systemu inwestycyjnego zanim pojawi się ryzyko złego wyboru
Opracowanie wymagań dla systemu inwestycyjnego staje się kluczowe w momencie, gdy rośnie skala działalności, złożoność procesów oraz presja regulacyjna. Niepełne lub funkcjonalne podejście do wymagań zwiększa ryzyko wyboru rozwiązania, które nie wspiera procesów end-to-end, nie skaluje się wraz z organizacją i nie zapewnia pełnej audytowalności. Procesowe, spójne i zgodne z wymogami compliance definiowanie wymagań pozwala ograniczyć ryzyko decyzyjne, zapewnić bezpieczeństwo operacyjne oraz stworzyć fundament pod stabilny system inwestycyjny.
W pewnym momencie organizacje przechodzą od ogólnego poczucia, że „coś nie działa”, do potrzeby uporządkowania wymagań wobec technologii. To etap, w którym decyzje przestają być intuicyjne, a zaczynają mieć realne konsekwencje operacyjne, regulacyjne i biznesowe.
System inwestycyjny to oprogramowanie wspierające obsługę portfeli inwestycyjnych, instrumentów finansowych, procesów operacyjnych oraz wymogów compliance w jednej spójnej architekturze. Właśnie dlatego etap opracowania wymagań ma kluczowe znaczenie - szczególnie w instytucjach finansowych.
Dlaczego etap opracowania wymagań jest tak krytyczny
W praktyce wymagania dla systemów inwestycyjnych często:
- są niepełne lub niespójne,
- koncentrują się na pojedynczych funkcjach zamiast na procesach,
- pomijają aspekty compliance i audytu,
- powstają pod presją czasu lub fragmentarycznych opinii.
Efektem bywa wybór rozwiązania, które formalnie „spełnia wymagania”, ale w codziennej pracy:
- nie skaluje się wraz z organizacją,
- wymaga ręcznych obejść,
- generuje ryzyko podczas audytu,
- utrudnia zarządzanie portfelami inwestycyjnymi.
Dla Championów oznacza to niepewność decyzyjną, dla CTO - problemy architektoniczne i integracyjne, a dla zespołów Compliance - zwiększone ryzyko regulacyjne.
Od funkcji do procesów - zmiana perspektywy
Jednym z najczęstszych błędów jest definiowanie wymagań w oparciu o listę funkcji. Tymczasem system inwestycyjny powinien być projektowany procesowo.
Zamiast pytania „jakie funkcje musi mieć system”, lepszym punktem wyjścia są pytania:
- jakie procesy inwestycyjne muszą być obsłużone end-to-end,
- jakie dane muszą być spójne i audytowalne,
- jakie decyzje muszą być możliwe do odtworzenia po czasie,
- które obowiązki regulacyjne muszą być realizowane systemowo, a nie proceduralnie.
To przesunięcie perspektywy znacząco podnosi jakość wymagań.
Wymagania dla systemu inwestycyjnego w instytucjach finansowych
Dobrze opracowane wymagania powinny obejmować cztery kluczowe obszary.
1. Obsługa portfeli i instrumentów finansowych
- portfele inwestycyjne: rzeczywiste, modelowe i symulacyjne,
- obsługa FIO i FIZ (nabycia, wykupy, konwersje),
- spójne dane o instrumentach i wycenach,
- możliwość pracy na wielu portfelach jednocześnie.
2. Procesy operacyjne i back-office
- automatyzacja zleceń i operacji,
- ograniczenie ręcznej pracy i arkuszy Excel,
- jedno źródło prawdy dla danych inwestycyjnych,
- wsparcie raportowania i controllingu.
3. Compliance i audyt
- zgodność z wymaganiami KNF,
- pełny ślad audytowy (kto, kiedy, dlaczego),
- kontrola zgodności portfela z profilem klienta,
- możliwość odtworzenia decyzji po czasie.
4. Architektura i skalowalność
- gotowość na wzrost liczby klientów i portfeli,
- integracje z systemami zewnętrznymi,
- bezpieczeństwo danych i kontrola dostępu,
- odporność na zmiany regulacyjne.
Checklist: wymagania dla systemu inwestycyjnego
Poniższa checklista pomaga uporządkować wymagania i ograniczyć ryzyko pominięć:
Obsługa inwestycji
- ☐ obsługa FIO i FIZ w jednym systemie
- ☐ portfele rzeczywiste, modelowe i symulacyjne
- ☐ automatyczne wyceny i bilanse
- ☐ automatyczne wyliczanie ryzyka
Procesy i dane
- ☐ jedno źródło danych inwestycyjnych
- ☐ automatyzacja operacji i zleceń
- ☐ eliminacja ręcznych zestawień
Compliance
- ☐ zgodność z KNF
- ☐ pełna audytowalność operacji
- ☐ kontrola zgodności inwestycji z profilem klienta
Technologia
- ☐ skalowalna architektura
- ☐ integracje z innymi systemami
- ☐ bezpieczeństwo i role użytkowników
Już samo przejście przez tę checklistę znacząco zwiększa bezpieczeństwo decyzyjne.
Dlaczego dobrze opracowane wymagania zmniejszają ryzyko podczas audytu
Precyzyjne wymagania:
- ułatwiają porównywanie dostawców,
- skracają proces decyzyjny,
- dają wspólny język CTO i Compliance,
- pozwalają Championom uzasadnić wybór przed zarządem.
Co najważniejsze - ograniczają ryzyko wdrożenia systemu, który po czasie okaże się niezgodny z regulacjami lub trudny do utrzymania.
Podejście praktyczne: etap discovery
W Certusoft współpraca zazwyczaj rozpoczyna się od etapu discovery - uporządkowania procesów, wymagań i oczekiwań przed rozmową o konkretnym wdrożeniu.
Z doświadczenia wynika, że organizacje, które poświęcą czas na ten etap:
- podejmują spokojniejsze i lepiej uzasadnione decyzje,
- rzadziej wracają do punktu wyjścia,
- łatwiej przechodzą przez audyty i zmiany regulacyjne.
Podsumowanie
Opracowanie wymagań dla systemu inwestycyjnego nie jest formalnością. To fundament, na którym opiera się bezpieczeństwo operacyjne, zgodność regulacyjna i skalowalność całego rozwiązania.
Im wcześniej wymagania zostaną zdefiniowane w sposób procesowy, audytowalny i spójny, tym mniejsze ryzyko kosztownych błędów - technologicznych i regulacyjnych.
FAQ — najczęstsze pytania
Jakie są kluczowe wymagania KNF dla systemów inwestycyjnych?
Przede wszystkim audytowalność, spójność danych, kontrola zgodności oraz dostępu, możliwość odtworzenia decyzji inwestycyjnych, archiwizacja i przechowywanie dokumentacji, raportowanie.
Czym różni się system inwestycyjny od arkusza Excel?
Excel jest narzędziem pomocniczym opartym na ręcznej pracy. System inwestycyjny automatyzuje procesy, integruje dane i wspiera compliance.
Czy opracowanie wymagań oznacza wybór konkretnego dostawcy?
Nie. To etap porządkowania potrzeb i opcji, który pozwala podjąć świadomą decyzję na kolejnym etapie.
Skontaktuj się